Zrównoważone miasta - ranking 66 miast w Polsce Wyróżniony

Warszawa liderem, tuż za nią Sopot i Bielsko-Biała. Dobre wyniki Gdańska, Krakowa oraz Poznania. W rankingu zestawiono aż 66 polskich miast na prawach powiatu. Uwzględnia on takie obszary funkcjonowania jak gospodarka, społeczeństwo, środowisko i polityka – czyli cztery wymiary zrównoważonego rozwoju, które decydują o jakości życia.

Ranking opublikowała Fundacja Schumana, która regularnie bada rozwój polskich miast. Marcin Zaborowski, prezes Fundacji Schumana uważa, że niektóre Polskie miasta dorównują jakością życia Europie Zachodniej.

- Mieszkałem w wielu europejskich miastach i z moich obserwacji życia codziennego wynika, że Warszawa jest równie zielona jak Berlin, lepiej skomunikowana niż Londyn i czystsza niż Paryż. Gdańsk dorównuje atmosferą hanzeatyckim miastom Europy Północnej, a Wrocław błyskawicznie odzyskuje swoją magiczną atmosferę - ocenia Zaborowski.

 

Mapa z listą 20 najlepszych miast:

Fot. Fundacja Schumana

Lider rankingu – Warszawa – zdobył 534 punkty na 1000 możliwych do uzyskania. Oznacza to, że do ideału w kategorii zrównoważony rozwój polskim miastom jeszcze nieco brakuje. Spośród metropolii wysokie noty uzyskały także Gdańsk, Kraków i Poznań.

Wśród miast od 100 do 300 tys. mieszkańców, oprócz wspomnianej Bielska-Białej, warte odnotowania są wyniki Gdyni (10. miejsce) oraz Tychów (11. miejsce). Tychy zajęły także najwyższą lokatę pośród miast Górnego Śląska.

Z miast poniżej 100 tys. mieszkańców oprócz Sopotu, dobry wynik uzyskało także Świnoujście.

W dole tabeli (poniżej 50-tej pozycji) dominują miasta małe – od ok. 50 do ok. 100 tys. mieszkańców, które straciły status wojewódzkich podczas reformy administracyjnej w 1999 roku. Wśród miast zajmujących odległe pozycje w rankingu – z łączną punktacją poniżej 390 pkt. na 1000 możliwych – znalazły się Biała Podlaska, Chełm, Elbląg, Konin, Legnica, Ostrołęka, Piotrków Trybunalski, Płock, Przemyśl, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Słupsk, Sosnowiec, Suwałki, Wałbrzych, Żory. Ciekawym przypadkiem jest tu Wałbrzych, który zajmuje obecnie niską pozycję, ale ma duże szanse, by w kolejnych latach awansować.

Charakterystyczne jest także to, że w rankingu dość słabo wypadły miasta w Polsce centralnej, z obszaru tzw. „kongresówki”.

Iga Kamocka, koordynator projektu Europolis w Fundacji Schumana, zaznacza że rankingu nie należy traktować jako wyrocznię, ale punkt odniesienia do rozmowy o rozwoju polskich miast:

Wiemy, że decydując się na ranking miast na prawach powiatu na warsztat wzięliśmy trud porównania ze sobą miast o różnych potencjałach finansowych, ludzkich, o różnej sytuacji zewnętrznej i różnej historii. Najważniejsze jest, co robią lokalne władze i sami mieszkańcy, aby w przyszłości w ich miastach żyło się lepiej.  Mam nadzieję, że raport 'Zrównoważony rozwój miast' dla części z czytelników będzie mógł być choćby drobną wskazówką. - dodaje Iga Kamocka.


Opis wybranych miast:


Warszawa liderem rankingu (1. miejsce). Najlepsze życiowe szanse, ale nie środowisko i polityka.

Największe miasto i lider zrównoważonego rozwoju. Jedna czwarta obszaru stolicy to parki i lasy, ale zakorkowane ulice zatruwają powietrze, a warszawiacy zużywają zbyt dużo prądu.

Największe atuty stolicy to silna gospodarka i dobre warunki do życia. To tutaj jest najwięcej firm i inwestycji, relatywnie wysokie zarobki. Warszawa jest także jednym z niewielu polskich miast, któremu stale i wyraźnie przybywa mieszkańców. Jest także miastem zielonym. Prawie jedną czwartą powierzchni zajmują lasy i parki. Duże kompleksy zieleni znajdują się w centrum lub w jego pobliżu - jak np. będące swego rodzaju „hyde parkiem" Pole Mokotowskie czy zielony, w ogóle nieuregulowany prawy brzeg Wisły. W ostatnich latach ożywione zostały obszary przylegające do rzeki, które stały się powszechnie dostępne dla mieszkańców. Zbudowano bulwary i dano możliwość otwierania barów, czy restauracji. Poruszanie się po mieście ułatwia jedna z najlepiej zorganizowanych w Polsce i całkiem przyzwoita w skali europejskiej komunikacja miejska. Przez kilka ostatnich lat bardzo rozwinął się system rowerów miejskich Veturilo, który został odnotowany nawet w światowych rankingach. Niestety znaczna ilość samochodów oraz zakłady przemysłowe zatruwają powietrze. Warszawiacy zużywają także bardzo dużo prądu i produkują znaczne ilości śmieci. Minusem jest też mały obszar miasta objęty planami zagospodarowania przestrzennego - jest to mniej niż 20% powierzchni. W połączeniu z bałaganem własnościowym spowodowanym efektem tzw. „dekretu Bieruta" znacznie utrudnia do planowanie rozwoju przestrzennego stolicy.

 

Sopot - mały, ale atrakcyjny (2. miejsce).

Zaraz za niespełna dwumilionową stolicą uplasowało się to zaledwie 37-tysięczne nadmorskie miasto. O jego sukcesie decyduje położenie w obrębie Trójmiasta i duża liczba turystów, sprzyjająca tworzeniu silnej gospodarki lokalnej, powstawaniu dużej liczby firm oraz napływowi inwestycji. Co ciekawe, Sopot jest miastem najbardziej lubianym na Facebooku - na 1.000 mieszkańców przypada aż 885 lajków.

 

Bielsko-Biała. Niska emisja i e-administracja (3. miejsce).

Do wysokiej pozycji miasta przyczyniły się dobre wyniki w kategorii środowisko. Zdecydowały o tym m.in. niska emisja oraz znaczna liczba terenów zielonych - Bielsko-Biała leży u podnóży Beskidu Śląskiego i Małego. Ponadto prawie wszyscy radni w mieście mają wyższe wykształcenie, w radzie miasta jest też względna równowaga pomiędzy mężczyznami i kobietami.

 

Gdańsk - niezła gospodarka, szansa na polską Kopenhagę (4. miejsce).

W odróżnieniu od innych miast ma w miarę równomiernie rozwinięte zarówno wymiary społeczeństwa, gospodarki i polityki, jak i środowiska.

Zajął wysoką, czwartą pozycję. Regularnie wygrywa plebiscyty na polskie miasto najbardziej przyjazne rowerzystom. To tutaj pojawiły się pierwsze liczne „śluzy" rowerowe, kontrapasy, a sieć ścieżek liczy już prawie 600 km. Do tego w znacznej części miasta wprowadzono strefę spokojnego ruchu z maksymalną prędkością 30km/h, co przy okazji pozwoliło pozbyć się kilku tysięcy zbędnych znaków drogowych.

 

Kraków. Dużo atutów, ale zatrute powietrze (5. miejsce).

Dawna stolica Polski zajęła piąte miejsce pod względem zrównoważonego rozwoju, ale to nie zasługa jakości środowiska, tylko dobrej gospodarki i warunków życia.

Kilka lat temu wyprzedził Łódź pod względem liczby mieszkańców i jest teraz drugim, najludniejszym miastem w Polsce. Krakowianie dobrze radzą sobie z Internetem, korzystając na dużą skalę z e-administracji oraz rozliczeń podatków przez e-deklaracje. Niskie jest bezrobocie. Kraków, obok Sopotu to miasto przyciągające najwięcej turystów. Najpoważniejszym problemem jest oczywiście smog - Kraków należy do najbardziej zanieczyszczonych nie tylko w Polsce, ale w całej Europie.

 

Poznań. Miasto przedsiębiorcze (6. miejsce). Niezbyt zielone, ale uczące ekologii.

Stolica Wielkopolski zajęła szóste miejsce w rankingu, ale dopiero 18. w wymiarze środowiskowym i 43. w politycznym. Pozytywnie na tle innych miast wyróżnia się gospodarka – czwarta w Polsce.

Na 10.000 mieszkańców przypada rocznie aż 261 nowych przedsiębiorców. Lepiej jest tylko w Warszawie. W Poznaniu chętnie inwestują także zagraniczne firmy. Wyraźnie lepsze od średniej krajowej są tu zarobki, a bezrobocie należy do najniższych w kraju. Miasto kładzie nacisk na edukację ekologiczną mieszkańców. Od kilku lat Poznań realizuje projekt „Trzymaj ciepło", który uczy mieszkańców jak oszczędzać energię ocieplając domy i mieszkania.

 

Bydgoszcz. Zielone miasto nad rzeką (9. miejsce).

Bydgoszcz jest najbardziej zielonym miastem w Polsce – zajęła pierwsze miejsce w rankingu jakości środowiska. Jeśli chodzi o zrównoważony rozwój jest dziewiąta.

Zajęła pierwsze miejsce w Polsce w kategorii środowisko. Miastu sprzyja tutaj brak dużego przemysłu. Dzięki temu emituje mało pyłów i zanieczyszczeń, zużywa niewiele energii elektrycznej, produkuje mało śmieci. Dużą część miasta (28%) zajmują lasy, w pobliżu znajduje się także kompleks leśny Borów Tucholskich. Miasto konsekwentnie realizuje strategię przywracania do życia Starego Kanału, czyli fragmentu rzeki Brdy i okolicznych parków. Słabą stroną Bydgoszczy są materialne warunki życia mieszkańców (niższe od średniej zarobki, długotrwałe bezrobocie) oraz duży odsetek ludności w wieku poprodukcyjnym.

 

Tychy. Zielone miasto Śląska (11. miejsce).

Energooszczędne szkoły, aquaparki ogrzewane biogazem i ledowe latarnie.

W Tychach działa energooszczędna szkoła, która ma klimatyzację oraz wentylację z odzyskiem ciepła i energooszczędne oświetlenie. Takie też zastosowano na wielu ulicach w mieście. Tabor autobusowy jest stopniowo wymieniany na niskoemisyjny. Miasto ma także trolejbusy - jako jedno z kilku w Polsce. Już w 2003 roku magistrat rozpoczął wdrażanie programu ograniczającego emisję szkodliwych gazów pyłów.

 

Świnoujście. Uzdrowisko i gazoport (13. miejsce).

Nie tak popularne jak Sopot, ale prawie tak samo zielone. Świnoujście jest 13. w rankingu zrównoważonego rozwoju, przede wszystkim ze względu gospodarkę.

Przez ostatnie lata miasto pojawiało się najczęściej w kontekście dyskusji o powstającym tu gazoporcie, który ma pomóc zapewnić Polsce niezależność od rosyjskiego gazu. W 2016 roku powinien on osiągnąć pełną zdolność operacyjną. Dzięki temu jest tu bardzo dużo inwestycji w przeliczeniu na mieszkańca. Miasto jest ładnie położone - nad morzem, z szerokimi plażami, przy ujściu rzeki Świny. Jego teren obejmuje 44 wyspy, prawie połowa powierzchni miasta to woda. To wszystko, uzupełnione o pobliskie parki narodowe na wyspach Wolin oraz Uznam powoduje, że miasto jest popularnym celem turystycznym. Słabą stroną Świnoujścia jest przechwytywanie niewielkiej ilości pyłów oraz zanieczyszczeń, brak innych działań na rzecz ochrony powietrza oraz duża liczba produkowanych śmieci.

 

 

Ranking 'Europolis' 66 polskich miast został przygotowywany na zlecenie Fundacji Schumana i Fundacji Konrada Adenauera przez Politykę INSIGHT. Powyższą informację przygotowano na podstawie Raportu „Europolis. Zrównoważony rozwój miast", którego autorami są Piotr Arak i Marta Kusterka-Jefmańska. Ranking 66 polskich miast został ogłoszony podczas konferencji 'Europolis' 3 czerwca, w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.

Pełny tekst raportu oraz ranking Europolis dostępne są na www.schuman.pl

Ostatnio zmieniany 04/06/2016

Podziel się artykułem

Autor

Wiktor Gliński

Zawodowo zajmuję się turystyką - pracuję w biurze podróży. Interesuję się m.in. zdrowym i zrównoważonym stylem życia, filozofią slow life, rozwojem inteligentnych miast.